De reis naar 100% cir­cu­lai­re treinen

Gepubliceerd op: 30/04/2021
Circulaire treinmodernisering
NS streeft naar volledig circulaire treinen. Vanaf 2030 willen zij alle treinen en treinonderdelen eindeloos in de kringloop houden, zodat afval niet meer bestaat. Ze kijken hierbij naar de hele levensloop van de trein: van aankoop, bouw en gebruik tot onderhoud, revisie en uiteindelijke afvoer.

Circulaire treinmodernisering

Tegenwoordig geeft NS 20 jaar oude dubbeldekstreinen (type VIRM) een tweede leven door circulaire treinmodernisering. Zo kan de trein weer 20 jaar reizigers vervoeren. Dit voorkomt de afvoer van oude treinen en voorkomt de productie van nieuwe treinen. Deze circulaire treinmodernisering is uniek in de wereld.
Bij de modernisering wordt 99% van het materiaal hergebruikt. Daarvan komt 85% terug in de trein. Het overige deel krijgt een nieuw leven buiten de trein als pingpongtafel, bureaublad of speaker. Om ook voor die laatste procent een bestemming te vinden loopt op dit moment een challenge met Provincie Noord-Holland en verschillende hogescholen.
De circulaire lessen die NS leert tijdens de VIRM-modernisering wordt als input gebruikt voor de eisen aan nieuw aan te schaffen treinen en onderdelen, om steeds dichter bij het doel van 100% circulaire treinen te komen.

Upcycling van oude treinonderdelen

De resultaten van de circulaire treinmodernisering hebben er ook voor gezorgd dat binnen NS anders naar materialen gekeken wordt. Een mooi voorbeeld hiervan is het ‘oogsten’ van 45 jaar oude treinen. Voordat de treinen uitstromen worden waardevolle onderdelen eruit gehaald voor hergebruik in andere treinen en verkoop aan de circulaire markt.
Zo krijgen oude treinspeakers, stoelen, deuren en ramen een hoogwaardig tweede leven door upcycling. Er wordt bijvoorbeeld in samenwerking met ProRail een fietsenstalling in Eindhoven gebouwd met hergebruik van 700 treinramen.
Daarnaast stimuleert NS upcycling van materialen door deze op oogstkaart.nl te plaatsen. Hierdoor stelt NS ontwerpers en makers in staat om nieuwe toepassingen te ontwikkelen en oude materialen te verwerken tot nieuwe producten. Zo put NS uit de creativiteit van een grote groep afnemers.

NS Infographic Tweede leven voor dubbeldekstrein

Circulaire ontmanteling

Verouderde treinseries (ruim 40 jaar), die niet geschikt zijn voor treinmodernisering en aan het eind van hun levensduur, worden circulair ontmanteld. Daarbij wordt eerst gekeken of de treinstellen, rijtuigen en locomotieven verkocht kunnen worden.
Uit materieel dat niet verkocht wordt, wordt zoals eerder gezegd eerst materiaal ‘geoogst’ dat ingezet wordt om nog-rijdend materieel in stand te houden of op andere wijze te hergebruiken. Dit voorkomt onnodige aanschaf van nieuwe onderdelen en materiaal. Zo gebruikt NS bijvoorbeeld wielstellen van 45 jaar oude treinen als reserve-onderdelen om de rijdende vloot inzetbaar te houden.
Het materieel dat daarna overblijft wordt ontmanteld door partners van NS. Daarvan wordt vaak tussen de 95% en 99% hergebruikt of gerecycled. Samen met haar partners blijft NS onderzoeken hoe ze dit percentage naar 100% krijgen.

Samenwerking

Om hun doel van volledig circulaire treinen in 2030 te behalen werkt NS samen met verschillende partijen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan upcycle-bedrijven, leveranciers, afvalpartners en hoge scholen.
Een greep uit betrokken partners: ProRail, ENZ remake, Veldtwerk, Opnieuw.nl, Brouwer klimaattechniek, CircularIQ, Renewi, ’t Vuilrak, Werkterrein, Wooddues, Circular Customs, BMS, Cirkelstad, MAAK Haarlem, ManonJuliette, ClimateMatters, Forbo, Waardevol, Superuse, Ceriel Lucker, Regeneration Design, Noorderwind en KaNScentraal.
Daarnaast zijn studenten van de TU Delft, Windesheim Zwolle en Haagse Hogeschool betrokken bij dit project. NS biedt (afstudeer)stageplekken aan studenten die kennis en werkervaring willen opdoen met circulaire economie.

NS speaker SGM

Circulaire award

Het project circulaire treinmodernisering is in februari 2021 bekroond met een Circular Award in de categorie business. NS heeft tijdens de Week van de Circulaire Economie deze award uit de digitale handen van staatssecretaris Stientje van Veldhoven (IenW) mogen ontvangen.
De Circular Awards worden jaarlijks uitgereikt aan ambitieuze circulaire projecten in de categorieën business en public door Versnellingshuis Nederland Circulair!